Dat overkwam mij.
Op 9 oktober 1943 komt mijn familie vanuit de Hollandsche Schouwburg aan in Kamp Westerbork. Mijn opa, mijn oma, hun drie kinderen. De jongste is nog maar drie weken oud en mijn vader, op dat moment het middelste kind nog geen 2 jaar.
Wanneer ik de registratiekaarten bekijk, verwacht ik veel. Maar niet wat ik daar aantref. S-geval. Strafgeval. Mijn hele familie wordt geregistreerd als strafgeval en komt terecht in barak 67. De strafbarak.
Ik lees de kaart nog een keer. En nog een keer. Want ik begrijp er niets van.
Hoe straf je een baby van drie weken oud? Hoe straf je een gezin met drie kleine kinderen?
Vanaf dat moment verandert mijn onderzoek. Ik zoek niet langer alleen naar de vraag hoe mijn familie de oorlog heeft overleefd. Ik wil vooral de details weten en waarom zij als strafgeval werden geregistreerd. Waren ze opgepakt tijdens de laatste grote razzia van 29 september 1943, waarbij ook de leden van de Joodsche Raad werden weggevoerd?
Hoe hadden ze zich tot dat moment uit handen van de bezetter weten te houden? En waarom wordt de vermelding van barak 67 later op de registratiekaart van mijn opa weer doorgestreept? Uit documenten van het Rode Kruis maak ik op dat hij vermoedelijk zelfs is ‘ont-S-ed’. Maar waarom? Jaren later heb ik daar nog steeds geen antwoord op.
Toen ik aan dit onderzoek begon, dacht ik dat ik op zoek was naar de geschiedenis van mijn familie. Inmiddels besef ik dat ik óók mijn eigen verhaal aan het ontrafelen ben. Met ieder archiefstuk leer ik mijn grootouders een beetje beter kennen. Maar ik begin ook te begrijpen in welk familiesysteem mijn vader opgroeide. Hoe oorlog, verlies en trauma generaties lang kunnen doorwerken. En hoe die geschiedenis, zonder dat je het beseft, óók iets vertelt over wie jij bent geworden.
Misschien is dat wel de meest bijzondere ontdekking van deze hele zoektocht.
Ik onderzoek niet alleen het verleden, ik begin eindelijk ook het heden te begrijpen.
De zoektocht gaat verder.